و بدانكه اجابت دعوت از اولياء متفاوت باشد زيرا كه دعاى بعضى على الفور اجابت « 1 » شود « 2 » و اجابت دعاى بعضى تا يك ماه تا خير يابد و اجابت دعاى بعضى تا يك سال و بيشتر از اين مدت و كمتر نيز باشد به حسب قدر و مرتبه هريك عند اللّه تعالى « 3 » و اين دعا قولى نباشد بلكه معنوى « 4 » بود « 5 » در قلب و ربّ ( آ : برگ 28 الف ) افعل « 6 » كذا و كذا دليل دعاى قلبى باشد « 7 » . و چنان كه عوام را زيارت « 8 » به خطرات باليه و اذكار لسانيّه و اشخاص انسانيه باشد خواص را ( ب ) « 9 » گاه بود كه زيارت به ارواح باشد و مكالمه نيز « 10 » و گاه باشد كه زائر « 11 » شخصى هنوز به مزور شخصى و اصل نگشته باشد كه وقار « 12 » حضور ( ص ) زائر در مزور پديد آيد و او را يقين گردد « 13 » باتيان آن زائر و در بعضى حالات ارواح به نزديك ولى صاحب همّت حاضر شوند اگر همت او آن را خواهد يا نخواهد و تميز كند ميان ارواح احياء و اموات و انبياء و اولياء « 14 » و شهدا ( ت ) و ساير ناس . و بعضى از « 15 » اولياء در هوا طيران نمايند مثل ابدال « 16 » و ابرار و مقربان و سياحان و حضرت قطب و خواجه « 17 » از طياران « 18 » باشند عليهم السّلام . و بعضى در يك روز هفتصد ختم قرآن كنند و بعضى در يك لحظه هزار « 19 » ختم قرآن كنند و اين ختمها روا باشد كه به طريق لفظ بود چنان كه رواست كه به طريق وهم باشد

--> ( 1 ) براى اجابت دعا رك به : نهج البلاغه ، چاپ لاهور ، ص 764 . رساله القشيريه ، ص 160 . ( 2 ) ب : مىگردد . ( 3 ) ن : ندارد . ( 4 ) آ ، ل : معنوى . ( 5 ) ل : باشد . ( 6 ) ل : الفعل . ( 7 ) اين مضمون مأخوذ است از فوائح الجمال ، ص 83 و من علاماته إجابة الدعوة و الاولياء فى إجابة دعوتهم مختلفون فمنهم من تجاب دعوته فى الحال و منهم فى ثلاثه أيام و منهم فى أسبوع و منهم فى شهر و منهم فى سنة و أقلّ و اكثر على قدر منازلهم من اللّه و الدعوة ليست عبارة عن قولهم : ربّ افعل كذا و كذا و إنّها هذا على دعوة فى قلبه . ( 8 ) آ ، ب ، ندارد . ( 9 ) ب : برگ 26 ب . ( 10 ) آ : سر . ( 11 ) گ : زايد . ( 12 ) ل ، گ : وقار و حضور . ( 13 ) آ : گردد كه . ( 14 ) آ ، ب ، ن ، گ : ندارد ، ت : برگ 22 الف . ( 15 ) ل : ندارد . ( 16 ) ابدال در ترتيب متصوفه از طبقات اولياست ابدال ( رجال غيب ) را كسى نمىشناسد و يا قدرت و تواناى كه دارند در حفظ نظام عالم شركت مىكنند ( دائرة المعارف ، كابل ، ص 677 ) . ( 17 ) گ : خواجه خضر . ( 18 ) ب : ندارد ، ل : طايران . ن : طيران . ( 19 ) ل ، ن : هزار بار .